Investing.com – Milyonlarca vatandaşın konut ve araç sahibi olmak amacıyla dahil olduğu “Evim Sistemi” olarak bilinen tasarruf finansman yöntemine yönelik Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yeni düzenlemeler devreye alındı. CNN Türk’ün özel haberine göre; sistemin sürdürülebilirliğini sağlamak ve katılımcıları korumak amacıyla getirilen yeni kurallar kapsamında, minimum teslimat süresi uzatılırken peşinat oranları artırıldı ve taksit ödemelerine “3 katı” sınırı getirildi.
Faizsiz yatırım modelinde maliyet sınırları
Kamuoyunda yoğun ilgi gören bu finansal model, katılımcıların belirli bir organizasyon yapısıyla faiz ödemeden yatırım yapmalarına imkan tanıyor. Sistemin işleyişindeki temel nokta, firmaların katılımcılardan başlangıçta talep ettiği yüzde 7 oranındaki organizasyon hizmet bedeli ile şekilleniyor. Tasarruf finansman şirketleri, bu hizmet bedelini genellikle 3 veya 4 taksit halinde tahsil edebiliyor. Katılımcılar, bu yasal kesintinin dışında sisteme ek bir ücret ödemekle yükümlü tutulmuyor.
Yasal Uyarı: Yatırım tavsiyesi değildir.
Yeni dönemde de geçerliliğini koruyan bu maliyet yapısına göre, örneğin 5 milyon liralık bir yatırım hedefleyen vatandaşlar, kendi bütçelerine göre 15 ay, 24 ay veya 36 ay gibi vadeler belirleyebiliyor. Belirlenen bu vadelerin sonunda sadece anapara ödenmiş oluyor ve ekstra bir faiz yükü oluşmuyor. Finansman süreci boyunca sisteme yansıyan tek ek maliyet, başlangıçtaki yüzde 7’lik organizasyon bedeli olarak kalıyor.
Teslimat süreleri ve peşinat oranları yükseltildi
BDDK tarafından yapılan yasal müdahale ile birlikte, katılımcıların yatırımlarına kavuşma sürelerinde ve gereken minimum ödeme miktarlarında kritik değişikliklere gidildi. Eski uygulamada katılımcılar, tasarruf döneminin minimum 5 ayını geride bıraktıklarında yatırımlarına sahip olabilirken, yeni düzenleme ile birlikte bu alt sınır 6 aya çıkarıldı. Vatandaşlar bu 6 aylık süreçte istedikleri oranlarda ödeme yapabilme serbestisine sahip olsalar da yatırımı teslim alabilmek için belirli bir birikim eşiğini yakalamak zorunda kalıyorlar.
Yapılan düzenlemeyle birlikte konut veya araç teslimatı yasal olarak ancak toplam tutarın yüzde 45’ine ulaşıldığındagerçekleştirilebiliyor. Geçmiş dönemde 5 milyon liralık bir konut ya da araç yatırımı yapmak isteyen bir kişi, 2 milyon TL ödeme yaptığında bu yatırıma hak kazanabiliyordu. Yeni kurallarla birlikte bu eşik yükseltilerek 2 milyon 250 bin TL’lik tutara ulaştırıldı. Katılımcılar ancak bu yasal birikim oranını yakaladıklarında istedikleri evi veya arabayı satın alabilme hakkını elde edebiliyorlar.
Taksit tutarlarına üç katı kuralı getirildi
Eski sistemde ödemeler konusunda herhangi bir oran ya da taksit sınırı bulunmuyordu. Katılımcılar geçmişte yüzde 40’lık ödeme baremine ulaştıklarında finansmanı alabildikleri için, piyasadaki fiyat artış riskinden korunmak amacıyla ödemelerini 5 ay gibi kısa bir sürede tamamlamayı tercih ediyorlardı. Bu süreçte aylık yüzde 8 gibi yüksek oranlarda ödemeler gerçekleştiriliyordu. Yeni dönemde asgari birikim oranının yüzde 45’e çıkarılmasının yanı sıra, taksitlerin dengelenmesi için en düşük taksit ile en yüksek taksit arasına 3 katı kuralı eklendi. Bu kurala göre, bir yatırımcının ödediği minimum taksit 30 bin TL ise, aynı sözleşmedeki en yüksek taksit tutarı 90 bin TL’yigeçemiyor.
Getirilen bu yeni sınırlandırma, sistemin geçmişte yaşadığı yapısal tıkanıklıkların önüne geçmeyi hedefliyor. Eski yöntemle hızlıca ev ya da araba sahibi olmak isteyen vatandaşlar, başlangıçta çok yüksek taksitler belirleyip ilerleyen aylarda taksit tutarlarını ciddi şekilde düşürüyorlardı. Bu durum, vade sonuna doğru ödemelerin sıkışmasına, katılımcıların zorlanmasına ve nihayetinde tüm sistemin sürdürülebilirliğinin zarar görmesine yol açıyordu. Yeni kural ile birlikte taksitler birbirine daha yakın seviyelere çekilerek sistem düzene sokuldu ve yatırımcıların daha öngörülebilir oranlarla ödeme yapabilmesinin önü açıldı.
